Ubomi Obonwabisayo Kufuphi Nolwandle

Ngalo lonke ixesha xa sithetha ngolwandle, kuvela isivakalisi esinye—“Jonga ulwandle, iintyatyambo zasentwasahlobo zidubula”. Ngalo lonke ixesha, xa ndisiya elunxwemeni lolwandle, esi sivakalisi siyavakala engqondweni yam. Ekugqibeleni, ndiyaqonda ukuba kutheni ndiluthanda kangaka ulwandle. Ulwandle luneentloni njengentombazana, lunesibindi njengengonyama, lukhulu njengengca, kwaye lucacile njengesipili. Luhlala luyimfihlakalo, lunomlingo kwaye lunomtsalane.
Phambi kolwandle, indlela olubonakala luncinci ngayo ulwandle. Ngoko ke ngalo lonke ixesha, xa ndisiya elunxwemeni lolwandle, andisoze ndicinge ngemeko yam embi okanye ukungonwabi. Ndiziva ngathi ndiyinxalenye yomoya nolwandle. Ndisoloko ndingazihluthi kwaye ndonwabele ixesha endilichitha elunxwemeni lolwandle.
Akumangalisi ukubona ulwandle kubantu abahlala emazantsi eTshayina. Nathi siyazi ukuba xa amanzi ephezulu kunye nolwandle luphantsi nini. Xa amanzi ephezulu, ulwandle luza kuntywilisela ulwandle olusezantsi, kwaye akukho nxweme lunesanti lunokubonwa. Isandi solwandle olubetha eludongeni lolwandle kunye namatye, kunye nomoya omtsha wolwandle ovela ebusweni, kwenze abantu bazola ngoko nangoko. Kumnandi kakhulu ukubaleka ecaleni kolwandle unxibe i-earphone. Kukho iintsuku ezi-3 ukuya kwezi-5 zolwandle oluphantsi ekupheleni kwenyanga nasekuqaleni kwenyanga yekhalenda yenyanga yaseTshayina. Kudlamkile kakhulu. Amaqela abantu, abancinci nabadala kwaneentsana ziza elunxwemeni, zidlala, zihamba, zibhabha ii-kites, kwaye zibamba ii-clams njl.
Eyona nto imangalisayo kulo nyaka kukubamba ii-clams ecaleni kolwandle xa amanzi ehlile. Ngo-4 Septemba 2021, imini enelanga. Ndaqhuba ibhayisekile yam yombane ethi "Bauma", ndithatha umtshana wam, ndiphethe iifosholo neebhakethi, ndinxibe iminqwazi. Saya elunxwemeni lolwandle sinomoya ochwayitileyo. Sakufika apho, umtshana wam wandibuza wathi "kushushu, kutheni abantu abaninzi kangaka besiza kwangethuba kangaka?". Ewe, besingengabokuqala ukufika apho. Babebaninzi abantu. Abanye babehamba elunxwemeni. Abanye babehleli eludongeni lolwandle. Abanye babemba imingxunya. Yayingumbono owahlukileyo nophilayo. Abantu ababemba imingxunya, bathatha iifosholo neebhakethi, bahlala elunxwemeni oluncinci olusikwere kwaye bebopha izandla ngamanye amaxesha. Mna nomtshana wam, sakhulula izihlangu zethu, sabaleka saya elunxwemeni saza sathatha isikhwama sesandla solwandle. Sazama ukumba nokubamba ii-clams. Kodwa ekuqaleni, asifumani nto ngaphandle kwamaqokobhe kunye ne-oncomelania. Sifumanise ukuba abantu ababesecaleni kwethu babamba ii-clams ezininzi bade bacinga ukuba ezinye zincinci kwaye ezinye zinkulu. Saziva sixhalabile kwaye sixhalabile. Ngoko ke satshintsha indawo ngokukhawuleza. Ngenxa yokwehla kwamanzi, singahamba kude kakhulu nodonga lolwandle. Nokuba singahamba ngeenyawo siye ngaphantsi kombindi webhuloho laseJi'mei. Sagqiba ekubeni sihlale kwenye yeentsika zebhuloho. Sazama saphumelela. Kwakukho ii-clams ezininzi kwindawo apho zazizele yintlabathi ethambileyo namanzi amancinci. Umtshana wam wayevuya kakhulu xa sifumene indawo elungileyo saza sabamba ii-clams ezininzi nangakumbi. Safaka amanzi olwandle ebhakedeni ukuqinisekisa ukuba ii-clams ziyaphila. Kwadlula imizuzu embalwa, safumanisa ukuba ii-clams zasibulisa zaza zancuma nathi. Zakhupha iintloko zazo kwiigobolondo zazo, ziphefumla umoya ngaphandle. Zazineentloni zaza zafihla kwiigobolondo zazo kwakhona xa iibhakede zothuka.
Iiyure ezimbini ndibhabha, ngokuhlwa kwakuza. Amanzi olwandle nawo ayephezulu. Amanzi ashushu. Kwakufuneka sipakishe izixhobo zethu size silungele ukuya ekhaya. Sihamba ngeembadada elunxwemeni olunesanti sinamanzi amancinci, kumnandi kakhulu. Imvakalelo echukumisayo yayidlula ezinzwaneni nasemzimbeni nasengqondweni, ndaziva ndikhululekile ngokungathi ndihambahamba elwandle. Ndihamba endleleni eya ekhaya, umoya wawuvuthuza ebusweni. Umtshana wam wayevuya kakhulu kangangokuba wakhwaza wathi “Ndonwabile kakhulu namhlanje”.
Ulwandle luhlala luyimfihlakalo, luyimilingo yokuphilisa nokuwola wonke umntu ohamba ecaleni kwalo. Ndiyabuthanda kwaye ndiyabunandipha ubomi obuhlala kufutshane nolwandle.


Ixesha lokuthumela: Disemba-07-2021